KAGAMHANAN SA BOHOL, MI-ALALAY SA MGA FURNITURE MAKERS

| By Jomer Pequit

Taliwala sa mga hagit nga giatubang sa mga gagmay’ng negosyante sa muwebles tungod sa kakuwang sa mga rekititos ug permit sa pagputol og kahoy, milihok karon ang Kagamhanang Probinsiyal sa Bohol (PGBh) aron tabangan ug protektahan ang panginabuhian sa mga lokal nga panday. Kini human pipila ka mga furniture makers ang nakadawat og "violation notice" ug "stoppage order" gikan sa Department of Environment and Natural Resources (DENR) tungod sa kakuwang sa legal nga dokumentasyon sa ilang mga gigamit nga kahoy.

Atol sa labing ulahi nga "The Capitol Reports" niadtong Mayo 15, 2026, nagtapok ang mga opisyal sa probinsya ug mga representante sa nagkalain-laing ahensya sa gobyerno aron pangitaan og balanse ang pagpatuman sa balaod sa kalikopan ug ang pagpabilin sa ekonomikanhong abilidad sa mga gagmay’ng negosyo (micro and small enterprises). Gipasabot ni Bokal Jiselle Rae Aumentado Villamor sa Ikaduhang Distrito nga dili tinuod nga gusto nilang luagan ang pagpanalipod sa kalikopan, kondili gusto lamang sa kagamhanan nga himuong mas sayon ug daling maabot sa mga ordinaryong lungsoranon ang proseso sa pagkuha og permit.

Aron masulbad kini, gisugyot sa Sangguniang Panlalawigan ang pagtukod og usa ka Provincial Compliance Task Force nga motabang sa paggiya sa mga negosyante. Giduso usab ang pagbutang og satellite office sa Environmental Management Bureau (EMB-DENR) sulod mismo sa Provincial Capitol aron dili na maglisod ang mga tawo sa pagproseso sa ilang mga papelis. Gidasig usab ni Glicerita Racho gikan sa CENRO-Tagbilaran ang mga furniture makers nga mogamit una og mga kahoy nga mas daling aprobahan ug legal nga maproseso, sama sa gmelina ug mahogany.

Kini nga inisyatiba nahiuyon sa baruganang “Boholano First” ni Gobernador Erico Aris Aumentado, diin giuna ang kaayohan sa lokal nga industriya samtang gipreserbar ang kinaiyahan. Isip nag-inusarang UNESCO Global Geopark sa nasod, ang Bohol padayong nagpakita nga mamahimong dunganon ang pag-atiman sa kalikopan ug ang pagpalambo sa panginabuhian pinaagi sa malampusong mga programa sama sa bag-ohay lang nahuman nga "Permitting on Wheels" sa DENR nga nakaserbisyo og kapin sa 300 ka mga kliyente.