Suplay sa Lana sa Pilipinas Igo Pa Hangtod Mayo; DOE Nanawagan nga Dili Maalarma ang Publiko

by JOMER PEQUIT

Gipasalig sa Department of Energy (DOE) niadtong Martes, Marso 24, nga magpabiling lig-on ug igo ang suplay sa lana sa nasod hangtod sa tunga-tunga sa Mayo 2026. Taliwala sa gipagawas nga Executive Order No. 110 ni Presidente Ferdinand Marcos Jr. nga nagdeklarar og State of National Energy Emergency, nanindigan si Energy Secretary Sharon Garin nga walay angayng ikabalaka ang publiko tungod kay duna pay "buffer stock" o reserba nga molungtad og 40 ngadto sa 45 ka adlaw.

Matod sa DOE, dili kakulang sa suplay ang nag-unang hagit karon kondili ang paspas nga pagsaka sa presyo sa lana sa merkado sa kalibutan tungod sa nagpadayong kagubot sa Middle East.

​Isip dinaliang lakang, naggahin ang kagamhanan og ₱20 bilyon pinaagi sa Philippine National Oil Company (PNOC) aron mopalit og dugang duha ka milyon ka bariles sa lana nga magsilbing dugang reserba sa nasod.

Gikumpirma ni Secretary Garin nga nahuman na ang negosasyon alang sa unang 400,000 ka bariles gikan sa Southeast Asia, samtang gihan-ay na ang dugang 600,000 ka bariles gikan sa gawas sa rehiyon.

Tumong niini nga mapatuyok ang ekonomiya ug maseguro nga dili mabalda ang serbisyo sa transportasyon ug produksyon sa pagkaon samtang nagpaabot sa uban pang kargamento sa lana nga moabot sa mosunod nga mga semana.

​Gipasidan-an sab sa DOE ang mga gasoline station batok sa pagpaningil og sobra o pagtago og suplay (hoarding), sanglit hugot ang ilang pag-monitor uban sa Philippine National Police (PNP).

Nanawagan ang departamento sa katawhan nga likayan ang "panic buying" tungod kay ang deklarasyon sa energy emergency gihimo aron lamang mahatagan og gahom ang gobyerno sa paghimo og dinaliang aksyon sa pagpalit og lana ug pagtabang sa mga apektadong sektor pinaagi sa programang UPLIFT (Unified Package for Livelihoods, Industry, Food, and Transport).